Rewolucja w podatkach dochodowych – projekt nowelizacji PIT i CIT na 2027 r.
Ministerstwo Finansów opublikowało trzecią, znacząco okrojoną wersję projektu nowelizacji ustaw o PIT i CIT, która ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. To dobra wiadomość dla większości podatników – resort wycofał się z wielu kontrowersyjnych propozycji, które budziły obawy przedsiębiorców i ekspertów podatkowych. Z pierwotnych 31 zmian, głównie uszczelniających system podatkowy, w projekcie pozostało zaledwie 15, a większość z nich ma charakter korzystny.
Skala zmian najlepiej widoczna jest w liczbach. Kwietniowa wersja projektu miała przynieść budżetowi państwa dodatkowe 700 mln zł rocznie. Obecna wersja oznacza natomiast stratę 33 mln zł dla budżetu. To fundamentalna zmiana podejścia resortu finansów, który pod wpływem konsultacji społecznych zdecydował się na daleko idące ustępstwa wobec podatników.
W niniejszym artykule omawiamy najważniejsze zmiany – zarówno te, z których ministerstwo się wycofało, jak i te, które pozostały w projekcie. Wyjaśniamy, co to oznacza w praktyce dla przedsiębiorców, osób fizycznych i spółek korzystających z estońskiego CIT.
Z jakich niekorzystnych zmian Ministerstwo Finansów się wycofało?
Lista wycofanych propozycji jest imponująca i obejmuje rozwiązania, które wzbudzały największy sprzeciw środowisk biznesowych. Rezygnacja z tych zmian oznacza utrzymanie dotychczasowych, korzystniejszych zasad opodatkowania w wielu kluczowych obszarach.
Najważniejsze wycofane zmiany obejmują:
- Podwyżkę ryczałtu dla podmiotów powiązanych – nie dojdzie do podniesienia stawki z 8,5% do 17% dla podatników świadczących usługi na rzecz podmiotów powiązanych, np. wspólników wykonujących usługi na rzecz własnej spółki.
- Podwyżkę ryczałtu od najmu prywatnego – przychody z najmu powyżej 100 tys. zł nadal będą opodatkowane stawką 12,5%, a nie planowanymi 15%.
- Podwyżkę ryczałtu dla osób niezatrudniających pracowników – stawka 8,5% pozostanie bez zmian, zamiast proponowanych 15% dla przychodów powyżej 100 tys. zł.
- Ograniczenie ulgi IP Box – programiści i inni przedsiębiorcy nadal będą mogli korzystać z preferencyjnej stawki 5% bez konieczności zatrudniania co najmniej trzech osób.
- Zmiany w darowiznach samochodów poleasingowych – utrzymany zostanie dotychczasowy 6-miesięczny okres, po którym obdarowany może sprzedać samochód bez PIT.
- Ograniczenie ulgi mieszkaniowej – nie zostanie wprowadzony wymóg korzystania z ulgi nie częściej niż raz na trzy lata.
- Zakaz amortyzacji nieruchomości inwestycyjnych przez spółki nieruchomościowe.
To szczególnie istotne wiadomości dla przedsiębiorców działających w formie jednoosobowej działalności gospodarczej na ryczałcie oraz dla osób wynajmujących nieruchomości. Dotychczasowe zasady opodatkowania pozostaną nienaruszone.
Korzystne zmiany, które wejdą w życie od 2027 r.
Projekt w obecnej wersji zawiera szereg rozwiązań pozytywnych dla podatników. Jedną z najważniejszych jest rozliczanie strat w daninie solidarnościowej. Dotychczas istniały poważne wątpliwości interpretacyjne, czy straty z lat ubiegłych mogą pomniejszyć podstawę obliczenia tej daniny. Nowelizacja jednoznacznie przesądza, że straty będzie można odliczać od dochodów z tego samego źródła przychodów. To istotna zmiana dla podatników osiągających wysokie dochody, którzy podlegają obowiązkowi zapłaty daniny solidarnościowej.
Kolejna istotna zmiana dotyczy amortyzacji samochodów z silnikiem spalinowym. Obecnie limit odpisów amortyzacyjnych (100 tys. zł lub 150 tys. zł) zależy od poziomu emisji CO2, a jedynym źródłem danych jest baza CEPiK, która nierzadko zawiera błędy. Ministerstwo proponuje umożliwienie ustalania poziomu emisji także na podstawie świadectwa zgodności (CoC) lub dokumentów wydanych przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. To praktyczne rozwiązanie eliminujące problemy wynikające z błędnych danych rejestrowych.
Wśród pozostałych korzystnych zmian warto wymienić wyłączenie z PIT świadczeń na zaspokojenie potrzeb rodziny niezależnie od ustroju majątkowego małżonków, a także doprecyzowanie mechanizmu bezpiecznej przystani w pożyczkach między podmiotami powiązanymi, który obejmie wyłącznie pożyczki z oprocentowaniem zmiennym. Dla organizacji pożytku publicznego istotna jest z kolei modyfikacja zwolnienia z CIT, obejmująca wszystkie zadania z art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego.
Estoński CIT – liberalizacja warunków, ale też ograniczenia
Zmiany w estońskim CIT (ryczałcie od dochodów spółek) mają charakter mieszany. Z jednej strony resort proponuje korzystne rozwiązania – przede wszystkim liberalizację warunku zatrudnienia. Dotychczas spółki musiały zatrudniać co najmniej trzy osoby fizyczne niebędące wspólnikami. Nowelizacja pozwoli na zaliczanie do minimalnej kwoty wydatków na wynagrodzenia (trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia) również pensji osób zatrudnianych na podstawie umowy o pracę. To uproszczenie ułatwi spełnienie warunku zatrudnienia wielu mniejszym spółkom.
Pozytywną zmianą jest również wprowadzenie jasnej definicji wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą, które podlegają opodatkowaniu. Będą to wydatki poniesione w innym celu niż osiągnięcie przychodów lub zachowanie źródła przychodów, a także opłaty publicznoprawne o charakterze sankcyjnym. Dodatkowo spółki, które do końca 2026 r. spóźniły się ze złożeniem sprawozdania finansowego lub go nie złożyły, dostaną szansę na naprawienie tego uchybienia – będą mogły złożyć sprawozdanie do 31 stycznia 2027 r.
Niestety, projekt wprowadza też dwa istotne ograniczenia. Po pierwsze, zniknie możliwość przejścia na estoński CIT w trakcie roku podatkowego – będzie to możliwe wyłącznie od nowego roku podatkowego. Ministerstwo uzasadnia to licznymi wątpliwościami interpretacyjnymi i sporami. Po drugie, każda wypłata zysku po rezygnacji z estońskiego CIT lub utracie prawa do tej formy opodatkowania zostanie objęta domniemaniem wypłaty z zysku netto, co wiąże się z obowiązkiem zapłaty podatku. Od tej zasady przewidziano jednak pewne wyjątki.
Jak przygotować się na zmiany podatkowe od 2027 r.?
Choć projekt nowelizacji PIT i CIT w obecnej wersji jest zdecydowanie korzystniejszy niż jego wcześniejsze odsłony, przedsiębiorcy powinni już teraz przygotować się na nadchodzące zmiany. Dotyczy to przede wszystkim spółek korzystających lub planujących przejście na estoński CIT – likwidacja możliwości zmiany formy opodatkowania w trakcie roku oznacza, że decyzję trzeba podjąć z wyprzedzeniem, planując ją na początek roku podatkowego.
Warto również przeanalizować wpływ nowych regulacji na indywidualną sytuację podatkową. Dotyczy to w szczególności podatników płacących daninę solidarnościową, właścicieli samochodów firmowych z silnikami spalinowymi oraz spółek z sektora energetycznego i ciepłowniczego, które zyskają wyłączenie z krajowego minimalnego CIT.
Należy pamiętać, że projekt może jeszcze ulec zmianom w toku dalszych prac legislacyjnych. Śledzenie procesu legislacyjnego i bieżąca analiza przepisów to klucz do skutecznego zarządzania obciążeniami podatkowymi.
Potrzebujesz indywidualnej analizy wpływu planowanych zmian na Twoje podatki? Skontaktuj się z naszą kancelarią – nasi eksperci pomogą Ci przygotować optymalną strategię podatkową na 2027 r. i kolejne lata. Nie czekaj na ostatnią chwilę – zaplanuj zmiany z wyprzedzeniem i zyskaj pewność, że Twoje rozliczenia będą zgodne z nowymi przepisami.
