Nowelizacja PIT, CIT i ryczałtu 2025 – kluczowe zmiany

Duża nowelizacja podatków dochodowych – co przyjął rząd?

Rząd oficjalnie przyjął projekt obszernej nowelizacji ustaw o PIT, CIT oraz ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych (nr z wykazu UD116). Prace nad tym dokumentem trwały ponad rok, a sam projekt przechodził liczne modyfikacje – część najbardziej kontrowersyjnych propozycji została wycofana po konsultacjach społecznych. Mimo to ostateczna wersja przewiduje ponad 20 istotnych zmian w podatkach dochodowych, które dotkną zarówno przedsiębiorców, jak i osoby prywatne.

Wśród najważniejszych obszarów zmian znajdują się: podwyżki stawek ryczałtu dla wybranych grup podatników, modyfikacje w estońskim CIT, nowe zasady dotyczące daniny solidarnościowej oraz korekty w przepisach o amortyzacji. Projekt wprowadza również korzystną zmianę dla małżonków – świadczenia na zaspokojenie potrzeb rodziny mają być wyłączone z opodatkowania PIT niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego między małżonkami. Dotychczas zwolnienie to przysługiwało wyłącznie parom pozostającym we wspólności majątkowej.

Skala zmian jest na tyle duża, że każdy przedsiębiorca i podatnik powinien przeanalizować, jak nowelizacja wpłynie na jego indywidualną sytuację podatkową. Poniżej omawiamy najistotniejsze zmiany w przystępny sposób.

Wyższe stawki ryczałtu – kto zapłaci więcej?

Projekt wprowadza trzy zasadnicze zmiany dotyczące ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Ich wspólnym mianownikiem jest ograniczenie popularnych schematów optymalizacji podatkowej stosowanych przez wspólników spółek.

Stawka 17% dla transakcji z podmiotami powiązanymi

Pierwszą kluczową zmianą jest wprowadzenie stawki ryczałtu w wysokości 17% dla przedsiębiorców, którzy jednocześnie prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą i są wspólnikami spółki, której wydzierżawiają własność intelektualną – np. znaki towarowe, patenty, wzory użytkowe czy know-how. Dotychczas takie przychody mogły być opodatkowane stawką zaledwie 8,5% (lub 12,5% od nadwyżki ponad 100 tys. zł), co dawało znaczną korzyść w porównaniu z wypłatą dywidendy opodatkowanej stawką 19%.

Ministerstwo Finansów wprost wskazuje, że celem zmiany jest likwidacja mechanizmu optymalizacyjnego, w którym korzyść podatkową odnoszą obie strony transakcji – spółka (poprzez zaliczenie czynszu dzierżawnego do kosztów uzyskania przychodów) i wspólnik (poprzez niską stawkę ryczałtu).

Podwyżka ryczałtu od najmu powyżej 100 tys. zł

Druga istotna zmiana dotyczy najmu nieruchomości na rzecz podmiotów powiązanych. Projekt zakłada podwyżkę wyższej stawki ryczałtu z 12,5% do 15% dla przychodów z najmu przekraczających 100 tys. zł rocznie, gdy najemcą jest podmiot powiązany z wynajmującym. Podsumowując nowe zasady opodatkowania najmu:

• Do 100 tys. zł przychodu – stawka 8,5% (bez zmian, niezależnie od tego, czy najemca jest podmiotem powiązanym)
• Powyżej 100 tys. zł – najem na rzecz podmiotu niepowiązanego – stawka 12,5% (bez zmian)
• Powyżej 100 tys. zł – najem na rzecz podmiotu powiązanego – nowa stawka 15%

Zmiana ta dotyczy zarówno najmu prywatnego, jak i najmu prowadzonego w ramach działalności gospodarczej, co oznacza, że jej skutki odczuje szerokie grono wynajmujących.

Zmiany w estońskim CIT i daninie solidarnościowej

Nowelizacja wprowadza istotne modyfikacje w estońskim CIT (ryczałcie od dochodów spółek), które stanowią mieszankę zmian korzystnych i niekorzystnych dla podatników. Wśród najważniejszych propozycji należy wymienić:

1. Rozszerzenie definicji ukrytych zysków – opodatkowaniu podlegać będą nie tylko świadczenia wypracowane w okresie stosowania estońskiego CIT, ale również te pokrywane z zysków sprzed przejścia na tę formę opodatkowania.
2. Liberalizacja warunku zatrudnienia – zmiana umożliwi spełnienie warunku zatrudnienia również w przypadku łączenia umów zlecenia z umową o pracę, pod warunkiem osiągnięcia progu trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia.
3. Abolicja dla spóźnionych sprawozdań finansowych – spółki, które do końca 2026 r. nie złożyły lub spóźniły się ze złożeniem sprawozdania finansowego, będą mogły naprawić ten błąd do 31 stycznia 2027 r.
4. Zakaz przejścia na estoński CIT w trakcie roku podatkowego – zmiana na ryczałt od dochodów spółek będzie możliwa wyłącznie od początku roku podatkowego.
5. Domniemanie wypłaty z zysku netto po rezygnacji z estońskiego CIT, co wiąże się z obowiązkiem zapłaty podatku (z przewidzianymi wyjątkami).

W zakresie daniny solidarnościowej projekt wprowadza dwie kluczowe zmiany. Po pierwsze, podatnicy zyskają możliwość rozliczania strat z lat ubiegłych przy obliczaniu podstawy daniny, co dotychczas budziło poważne wątpliwości interpretacyjne. Po drugie – i to zmiana niekorzystna – dochody z IP BOX zostaną wliczone do podstawy obliczenia daniny solidarnościowej. W praktyce oznacza to, że osoby korzystające z preferencyjnej stawki 5% zapłacą od nadwyżki ponad 1 mln zł dodatkowy podatek w wysokości 4%.

Amortyzacja i inne zmiany dla przedsiębiorców

Nowelizacja wprowadza również istotne zmiany w zasadach amortyzacji środków trwałych, które będą miały praktyczne znaczenie dla wielu firm. Pierwsza z nich dotyczy samochodów osobowych z silnikiem spalinowym. Dotychczas poziom emisji CO2, od którego zależy limit odpisów amortyzacyjnych (100 tys. zł lub 150 tys. zł), był ustalany wyłącznie na podstawie danych z CEPiK. Ponieważ dane w tej bazie bywają nieprawidłowe, projekt dopuszcza dodatkowe źródła potwierdzenia poziomu emisji – świadectwo zgodności (CoC) lub dokument wydany przez dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego.

Drugą zmianą o dużym znaczeniu praktycznym jest zakaz wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych. Po wejściu w życie nowelizacji stawek nie będzie można korygować po upływie terminu złożenia zeznania rocznego. Ministerstwo Finansów wskazuje, że mechanizm wstecznej korekty był wykorzystywany do optymalizacji podatkowej. Co istotne, zakaz obejmie wyłącznie odpisy amortyzacyjne dokonane od 1 stycznia 2027 r.

Warto również wspomnieć o doprecyzowaniu mechanizmu bezpiecznej przystani w transakcjach pożyczkowych między podmiotami powiązanymi. Po zmianach mechanizm ten będzie dotyczył wyłącznie pożyczek z oprocentowaniem zmiennym (stopa bazowa + marża), co eliminuje wątpliwości interpretacyjne dotyczące pożyczek o stałym oprocentowaniu.

Jak przygotować się na zmiany? Skontaktuj się z kancelarią

Przyjęta przez rząd nowelizacja to jeden z najobszerniejszych pakietów zmian podatkowych ostatnich lat. Jej wpływ będzie odczuwalny przez ryczałtowców, wspólników spółek, wynajmujących nieruchomości, podatników korzystających z IP BOX i estońskiego CIT, a także przez małżonków rozliczających świadczenia rodzinne. Część zmian wejdzie w życie od 2026 r., inne – jak zakaz wstecznej korekty stawek amortyzacyjnych – od 2027 r.

Każda z opisanych zmian może mieć daleko idące konsekwencje finansowe dla Twojej firmy lub sytuacji osobistej. Nie czekaj na moment wejścia przepisów w życie – odpowiednie przygotowanie i dostosowanie struktury podatkowej wymaga czasu. Skontaktuj się z naszą kancelarią, aby uzyskać indywidualną analizę wpływu nowelizacji na Twoją działalność i wspólnie wypracować optymalne rozwiązania zgodne z nowymi regulacjami.