Zmiany w VAT 2026–2028 – pakiet ułatwień dla firm

Nowelizacja VAT – co się zmienia i dlaczego to ważne?

Dnia 2 czerwca 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (VAT) oraz przepisów dotyczących ewidencji i identyfikacji podatników. To najobszerniejszy pakiet zmian w podatku VAT od kilku lat, który bezpośrednio wpłynie na codzienne obowiązki księgowe, płynność finansową i czas poświęcany na formalności przez tysiące polskich przedsiębiorców.

Główne cele nowelizacji to ograniczenie obowiązków administracyjnych, doprecyzowanie przepisów budzących wątpliwości interpretacyjne, uszczelnienie systemu podatkowego oraz dostosowanie polskiego prawa do najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Zmiany będą wdrażane etapami – od października 2026 roku aż do lipca 2028 roku – co daje firmom czas na przygotowanie systemów i procesów wewnętrznych.

Podatek VAT, będący jednym z najważniejszych źródeł dochodów budżetu państwa, jest jednocześnie jednym z najbardziej skomplikowanych obciążeń fiskalnych. Każda korekta przepisów wymaga starannej analizy prawnej, dlatego warto z wyprzedzeniem zapoznać się z nadchodzącymi zmianami i ocenić ich wpływ na prowadzoną działalność.

Mniej biurokracji – koniec zbędnych obowiązków

Jednym z filarów nowej regulacji jest likwidacja wybranych obowiązków sprawozdawczych, które generowały dodatkową pracę bez realnej wartości dla kontroli podatkowej. Najważniejsze uproszczenia obejmują:

• Zniesienie obowiązku składania odrębnej informacji o spisie z natury (remanencie) – fizyczne przeliczenie towarów pozostaje obowiązkowe, ale znika dodatkowe, formalne raportowanie tego faktu do urzędu.
• Rezygnacja z wykazywania w JPK_VAT podstawy opodatkowania przy zakupach od podatników zagranicznych dotyczących towarów i usług zwolnionych z VAT – wykreślenie tego wymogu zmniejszy liczbę błędów ewidencyjnych w comiesięcznym Jednolitym Pliku Kontrolnym.
• Likwidacja obowiązku zapłaty VAT w ciągu 14 dni od wewnątrzwspólnotowego nabycia środka transportu – rozliczenie będzie przebiegało na zasadach ogólnych, co znacząco poprawi płynność finansową firm transportowych i przedsiębiorstw rozbudowujących swoje floty.
• Ograniczenie naliczania odsetek od VAT przy imporcie w sytuacjach, gdy opóźnienie nie wynika z winy podatnika – to ważny element ochrony importerów przed sankcjami za błędy leżące po stronie instytucji finansowych lub organów celnych.

Każde z tych rozwiązań z osobna może wydawać się drobnym krokiem, jednak razem tworzą istotny pakiet odciążający działy księgowe i biura rachunkowe. Dla małych i średnich przedsiębiorstw oznacza to konkretne oszczędności czasu i pieniędzy.

Skład VAT i cyfryzacja TAX FREE – nowe narzędzia dla biznesu

Instytucja składu VAT

Prawdziwą nowością w polskim porządku prawnym będzie skład VAT – instytucja znana już w wielu krajach Europy Zachodniej. Jej istota polega na zawieszeniu poboru podatku VAT do momentu wyprowadzenia towaru z wyznaczonego magazynu na rynek krajowy. Dla importerów i dystrybutorów operujących na dużą skalę oznacza to diametralna poprawę przepływów pieniężnych i większą konkurencyjność na rynkach międzynarodowych. Przepisy dotyczące składu VAT wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku.

Weryfikacja historyczna kontrahentów

Nowelizacja wprowadza również możliwość sprawdzenia statusu podatnika VAT do pięciu lat wstecz. To kluczowe narzędzie dla zachowania należytej staranności w doborze kontrahentów. Przedsiębiorcy zyskają skuteczny sposób na minimalizację ryzyka utraty prawa do odliczenia VAT naliczonego oraz ochronę przed nieświadomym uczestnictwem w karuzelach podatkowych.

Elektroniczna odprawa TAX FREE

Sektor handlu detalicznego i turystyki skorzysta z cyfryzacji procedury zwrotu VAT dla podróżnych. Projekt zakłada wprowadzenie e-odprawy TAX FREE realizowanej za pomocą terminali w punktach sprzedaży. Rozwiązanie to przyspieszy obsługę klientów zagranicznych i zredukuje papierową dokumentację. Pełne wdrożenie elektronicznej odprawy zaplanowano na 1 lipca 2028 roku.

Doprecyzowanie przepisów i uszczelnienie systemu

Znaczna część nowelizacji koncentruje się na uporządkowaniu obszarów prawa podatkowego, które od lat generowały spory interpretacyjne. Doprecyzowano między innymi moment powstania obowiązku podatkowego przy dostawach towarów lub usług wykonywanych za odszkodowaniem na podstawie decyzji organów publicznych, na przykład w przypadku wywłaszczeń. Uregulowano także zasady rozliczania dostaw energii elektrycznej oraz korzystania ze zwolnienia podmiotowego z VAT przez małych przedsiębiorców.

Istotną nowością jest uregulowanie zasad rozliczania kaucji w systemie kaucyjnym na opakowania – kwestia kluczowa wobec wdrażania powszechnego systemu kaucyjnego w Polsce. Na stałe uporządkowano również stosowanie obniżonej stawki VAT na produkty dezynfekujące, co jest pokłosiem doświadczeń pandemicznych.

W zakresie uszczelnienia systemu rząd planuje rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej nabywców za zaległości podatkowe nierzetelnych sprzedawców oraz zaostrzenie zasad rejestracji podatników, aby utrudnić zakładanie firm słupów. Przyspieszeniu ulegnie też wycofywanie kas fiskalnych starego typu na rzecz kas online – od 1 lipca 2027 roku obowiązywać będzie bezwzględny zakaz wymiany pamięci fiskalnej w starych urządzeniach. W mechanizmie podzielonej płatności (split payment) zmieni się klasyfikacja towarów – z PKWiU na międzynarodową Nomenklaturę Scaloną (CN).

Harmonogram wejścia w życie i dostosowanie do prawa UE

Zmiany będą wprowadzane w czterech etapach, co pozwoli przedsiębiorcom i biurom rachunkowym na stopniowe dostosowanie systemów informatycznych:

• 1 października 2026 r. – większość uproszczeń administracyjnych i doprecyzowań prawnych.
• 1 stycznia 2027 r. – uruchomienie składu VAT, likwidacja przyspieszonej zapłaty VAT przy WNT pojazdów, nowe obowiązki dotyczące wyrejestrowania kas fiskalnych.
• 1 lipca 2027 r. – bezwzględny zakaz wymiany pamięci fiskalnej w kasach starego typu.
• 1 lipca 2028 r. – pełne wdrożenie elektronicznej odprawy TAX FREE.

Nowelizacja wdraża także rozwiązania wynikające z orzecznictwa TSUE. Osoby prowadzące wspólne gospodarstwo rolne zyskają prawo do traktowania jako odrębni podatnicy VAT. Rozszerzona zostanie możliwość stosowania zerowej stawki VAT dla usług związanych z importem towarów, a przepisy dotyczące prawa do odliczenia VAT zostaną zaktualizowane zgodnie z aktualną, proprzedsiębiorczą linią orzeczniczą Trybunału.

Jak przygotować firmę na nowe przepisy?

Skala zmian jest znacząca i dotyczy praktycznie każdego aspektu rozliczeń VAT – od ewidencji, przez płatności, po kasy fiskalne i handel międzynarodowy. Przedsiębiorcy, którzy odpowiednio wcześnie dokonają audytu swoich procesów podatkowych, będą mogli nie tylko uniknąć kosztownych błędów, ale również w pełni wykorzystać nowe ułatwienia i narzędzia.

Nasza kancelaria na bieżąco monitoruje przebieg prac legislacyjnych i jest gotowa wesprzeć Państwa firmę w przygotowaniu do nadchodzących zmian. Oferujemy kompleksową analizę wpływu nowelizacji na Państwa działalność, pomoc we wdrożeniu nowych procedur oraz bieżące doradztwo podatkowe. Skontaktuj się z nami już dziś, aby umówić konsultację i zyskać pewność, że Twoja firma będzie w pełni przygotowana na nowe przepisy VAT.