Rewolucja w ryczałcie – co planuje Ministerstwo Finansów?
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania, która w ostatnich latach zyskała ogromną popularność wśród polskich przedsiębiorców. Według danych Ministerstwa Finansów z tej formy rozliczenia korzysta obecnie około 951 tysięcy podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Atrakcyjność ryczałtu wynikała z niskich stawek podatkowych, zryczałtowanej składki zdrowotnej oraz mechanizmu pozwalającego na korzystne rozliczenie nawet bardzo wysokich przychodów.
Teraz jednak resort finansów zamierza diametralnie zmienić zasady gry. W opublikowanych założeniach do projektu nowelizacji przepisów pojawiły się dwie kluczowe propozycje, które mają wejść w życie od 1 stycznia 2027 roku. Co istotne, o jednej z nich – nowej, wyższej stawce ryczałtu – nie wspomniano podczas oficjalnej prezentacji zmian podatkowych. Przedsiębiorcy powinni już teraz przeanalizować, jak planowane reformy wpłyną na ich sytuację podatkową i rozważyć ewentualną zmianę formy opodatkowania.
Poniżej omawiamy szczegółowo zakres proponowanych zmian, ich praktyczne konsekwencje oraz grupę podatników, których dotkną najbardziej. Wiedza ta jest niezbędna do podjęcia świadomych decyzji biznesowych w nadchodzących miesiącach.
Dwie kluczowe zmiany – niższy limit i nowa stawka 17%
Ministerstwo Finansów proponuje wprowadzenie dwóch zasadniczych modyfikacji w zasadach korzystania z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Obie zmiany mają obowiązywać od przychodów uzyskanych od 1 stycznia 2027 roku i będą miały istotny wpływ na sposób rozliczania podatków przez setki tysięcy przedsiębiorców.
Obniżenie limitu przychodów uprawniającego do ryczałtu
Pierwsza zmiana dotyczy drastycznego obniżenia limitu przychodów warunkującego prawo do wyboru ryczałtu. Obecny limit wynosi 2 mln euro (ok. 8,5 mln zł) i ma zostać zmniejszony aż do 250 tys. euro (ok. 1 mln zł). Oznacza to, że w 2027 roku ryczałt będzie mógł wybrać wyłącznie podatnik, którego przychody w 2026 roku nie przekroczyły tego nowego, znacznie niższego progu.
Wprowadzenie stawki 17% od nadwyżki przychodów
Druga, równie istotna zmiana to wprowadzenie nowej stawki ryczałtu w wysokości 17%, która będzie stosowana do nadwyżki przychodów osiągniętych w trakcie roku ponad 300 tys. euro (ok. 1,3 mln zł). W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca, który w trakcie roku przekroczy ten próg, od każdej złotówki ponad limit zapłaci 17% podatku – niezależnie od dotychczasowej, niższej stawki ryczałtu (np. 8,5% czy 12%).
Warto podkreślić, że limit 250 tys. euro odnosi się do przychodów z roku poprzedniego (warunek wejścia w ryczałt), natomiast limit 300 tys. euro dotyczy przychodów z bieżącego roku podatkowego (próg dla wyższej stawki). To rozróżnienie ma kluczowe znaczenie dla planowania podatkowego.
Kogo dotkną zmiany i jakie będą ich skutki finansowe?
Według danych Ministerstwa Finansów za 2024 rok zmiany dotkną około 43 tysięcy przedsiębiorców, którzy uzyskali przychody przekraczające 250 tys. euro. Spośród nich około 400 podatników osiągnęło przychody powyżej 2 mln euro, a rekordziści wykazali przychody sięgające nawet 100 mln złotych. Łączne przychody tej grupy wyniosły aż 102 mld zł.
Resort finansów uzasadnia zmiany koniecznością zwiększenia sprawiedliwości systemu podatkowo-składkowego. Ministerstwo zwraca uwagę na kilka istotnych nierówności obecnego systemu:
- Ryczałtowcy nie płacą daniny solidarnościowej od nadwyżki dochodów ponad 1 mln zł, z której nie mogą się zwolnić podatnicy na zasadach ogólnych
- Korzystają z preferencyjnej, zryczałtowanej składki zdrowotnej – od przychodu powyżej 300 tys. zł płacą stałą składkę wynoszącą jedynie 1 495,04 zł miesięcznie
- Identyczną składkę zdrowotną płaci przedsiębiorca z przychodem 250 tys. euro, jak i ten z przychodem 100 mln złotych
- W efekcie osoby o bardzo wysokich przychodach ponoszą mniejsze obciążenia podatkowo-składkowe niż pracownicy z wielokrotnie niższymi zarobkami
Nowsze dane – za 2025 rok (stan na sierpień 2026 r.) – wskazują, że liczba podatników z przychodami powyżej 1 mln zł wzrosła już do 54 tysięcy osób, co świadczy o rosnącej skali zjawiska i może dodatkowo motywować ustawodawcę do szybkiego wdrożenia zmian.
Praktyczne konsekwencje dla przedsiębiorców – jak się przygotować?
Planowane zmiany w ryczałcie niosą ze sobą szereg praktycznych konsekwencji, które wymagają wcześniejszego przygotowania. Eksperci podatkowi, w tym doradca podatkowy Radosław Kowalski, zwracają uwagę na kilka kluczowych problemów, jakie mogą dotknąć przedsiębiorców.
Zjawisko hamowania aktywności gospodarczej
Wprowadzenie progu 300 tys. euro dla wyższej stawki ryczałtu może pogłębić zjawisko tzw. hamowania aktywności przed końcem roku. Przedsiębiorcy zbliżający się do limitu mogą celowo ograniczać działalność, gdyż przekroczenie progu spowoduje skokowy wzrost obciążeń podatkowych. To zjawisko jest już znane w kontekście składki zdrowotnej i – zdaniem ekspertów – nowe przepisy mogą je jeszcze nasilić.
Konieczność analizy opłacalności formy opodatkowania
Przedsiębiorcy, których przychody oscylują w okolicach nowych limitów, powinni już teraz przeprowadzić szczegółową analizę porównawczą różnych form opodatkowania. W wielu przypadkach przejście na podatek liniowy (19%) lub zasady ogólne (skala podatkowa) może okazać się korzystniejsze niż pozostanie na ryczałcie z nową stawką 17% od nadwyżki. Kluczowe znaczenie będzie miał stosunek kosztów uzyskania przychodu do przychodów ogółem.
Warto pamiętać, że zmiany mają charakter założeń do projektu ustawy, co oznacza, że ich ostateczny kształt może jeszcze ulec modyfikacjom w toku procesu legislacyjnego. Niemniej przedsiębiorcy powinni traktować te propozycje poważnie i zawczasu konsultować swoją sytuację z doradcami podatkowymi.
Co powinni zrobić przedsiębiorcy już teraz?
Niezależnie od tego, czy planowane zmiany wejdą w życie w zaproponowanym kształcie, przedsiębiorcy korzystający z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych powinni podjąć konkretne kroki przygotowawcze. Oto najważniejsze działania do rozważenia:
- Przeanalizuj swoje przychody za ostatnie lata i sprawdź, czy przekraczają nowy limit 250 tys. euro
- Porównaj obciążenia podatkowe na ryczałcie (z uwzględnieniem nowej stawki 17%) z innymi formami opodatkowania
- Skonsultuj swoją sytuację z doradcą podatkowym lub kancelarią prawną specjalizującą się w prawie podatkowym
- Śledź przebieg procesu legislacyjnego – ostateczny kształt przepisów może różnić się od założeń
- Rozważ restrukturyzację działalności, jeśli zmiana formy opodatkowania okaże się korzystniejsza
Zmiany w ryczałcie to jeden z elementów szerszej reformy systemu podatkowego, która ma na celu zwiększenie wpływów budżetowych. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność aktywnego zarządzania obciążeniami podatkowymi i bieżącego dostosowywania strategii biznesowej do zmieniającego się otoczenia prawnego.
Potrzebujesz indywidualnej analizy wpływu planowanych zmian na Twoją działalność? Skontaktuj się z naszą kancelarią – nasi specjaliści od prawa podatkowego pomogą Ci wybrać optymalną formę opodatkowania i przygotować się na nadchodzące zmiany. Nie czekaj do ostatniej chwili – im wcześniej zaczniesz planować, tym lepiej zabezpieczysz swoje interesy.
