Rewolucja w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych – co się zmienia?
Ministerstwo Finansów pracuje nad zmianami, które od 1 stycznia 2027 r. mogą diametralnie zmienić sytuację podatkową dziesiątek tysięcy polskich przedsiębiorców. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – dotychczas jedna z najprostszych i najkorzystniejszych form opodatkowania – stanie się niedostępny dla osób osiągających wyższe przychody. Zmiany uderzą przede wszystkim w specjalistów IT, lekarzy, influencerów i innych profesjonalistów, którzy cenili ryczałt za niską stawkę podatku, zryczałtowaną składkę zdrowotną i prostą ewidencję przychodów.
Kluczowe elementy planowanej reformy obejmują dwie zasadnicze zmiany. Po pierwsze, limit przychodów uprawniający do ryczałtu zostanie obniżony z obecnych 2 mln euro (ok. 8,5 mln zł) do zaledwie 250 tys. euro (ok. 1 mln zł). Po drugie, dla przychodów przekraczających w trakcie roku 300 tys. euro zostanie wprowadzona wyższa, 17-procentowa stawka ryczałtu od nadwyżki.
Według danych Ministerstwa Finansów przekazanych Business Insider Polska, ryczałtowców z przychodami powyżej 1 mln zł jest aż 54 tysiące. To właśnie te osoby nie będą mogły wybrać ryczałtu w 2027 r., jeśli ich przychody za 2026 r. przekroczą nowy limit. Będą zmuszone poszukać alternatywnej formy opodatkowania – a każda z nich wiąże się z wyższymi kosztami i bardziej skomplikowanymi rozliczeniami.
Liniowy PIT – prosta alternatywa z ukrytymi kosztami
Pierwszą i najczęściej rozważaną alternatywą jest przejście na podatek liniowy PIT ze stałą stawką 19%. W porównaniu ze skalą podatkową PIT, gdzie od 2027 r. stawka 32% obejmie dochody powyżej 150 tys. zł, rozwiązanie liniowe jest zdecydowanie korzystniejsze dla osób o wysokich dochodach. Dodatkowym atutem jest stosunkowo niewielki koszt prowadzenia księgowości oraz fakt, że podatek naliczany jest od dochodu, a nie od przychodu.
Liniowy PIT ma jednak istotne wady, o których warto wiedzieć przed podjęciem decyzji:
- Danina solidarnościowa – od nadwyżki dochodu ponad 1 mln zł przedsiębiorca musi zapłacić dodatkowe 4% (po zmianach – 5%), co podnosi efektywną stawkę do 23–24%. Na ryczałcie tego obciążenia nie było.
- Składka zdrowotna – wynosi 4,9% od faktycznego dochodu, co przy wysokich zarobkach stanowi znaczące obciążenie.
- Pełna odpowiedzialność majątkowa – tak jak w przypadku JDG, firma to ty – odpowiadasz całym swoim majątkiem.
Sumując podatek liniowy, daninę solidarnościową i składkę zdrowotną, łączne obciążenie może sięgnąć nawet 28–30% dochodu. Dla przedsiębiorcy z dochodem 10 mln zł różnica w porównaniu z dotychczasowym ryczałtem będzie odczuwalna i bolesna finansowo.
Spółka z o.o. – popularny wybór, ale z pułapkami
Drugą alternatywą jest założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. To rozwiązanie kusi ograniczoną odpowiedzialnością wspólnika (zasadniczo do wysokości wniesionych wkładów), brakiem daniny solidarnościowej oraz możliwością skorzystania z preferencyjnej 9-procentowej stawki CIT dla małych podatników. Spółkę z o.o. można założyć online, z minimalnym wkładem zaledwie 5000 zł, a w niektórych przypadkach wspólnik może uniknąć obowiązku opłacania składek ZUS.
Trzeba jednak pamiętać o podwójnym opodatkowaniu – podatek płaci zarówno spółka (9% lub 19% CIT), jak i wspólnik przy wypłacie dywidendy (19% PIT). Efektywna stawka podatkowa wynosi więc 26,29%. Co istotne, po przekształceniu JDG w spółkę z o.o. preferencyjna stawka 9% CIT jest dostępna dopiero po dwóch latach działalności spółki.
Warto rozważyć opcję estońskiego CIT, który pozwala obniżyć efektywne opodatkowanie do około 20%. Wymaga to jednak spełnienia dodatkowych warunków formalnych. Nie można też zapominać o praktycznych aspektach prowadzenia spółki – koszty przekształcenia mogą przekroczyć 10 tys. zł, obsługa księgowa drożeje nawet trzykrotnie, a pieniędzy z konta spółki nie można swobodnie wypłacać na prywatne potrzeby, jak w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej.
Spółka komandytowa – najciekawsze rozwiązanie podatkowe
Trzecią – i według wielu ekspertów najkorzystniejszą – alternatywą jest spółka komandytowa. Choć jest podatnikiem CIT i formalnie podlega podwójnemu opodatkowaniu (tak jak spółka z o.o.), oferuje unikalne mechanizmy pozwalające istotnie obniżyć efektywną stawkę podatkową.
Mechanizm odliczenia dla komplementariuszy
Kluczową zaletą jest możliwość odliczenia przez komplementariusza podatku CIT zapłaconego przez spółkę od jego własnego zobowiązania w PIT. W praktyce oznacza to, że efektywna stawka opodatkowania wypracowanego zysku może zostać obniżona maksymalnie do poziomu 19% – czyli tyle, ile przy jednokrotnym opodatkowaniu podatkiem liniowym, ale bez daniny solidarnościowej.
Zwolnienie podatkowe dla komandytariuszy
Komandytariusze korzystają z częściowego zwolnienia z podatku od dywidend. Połowa wypłacanej dywidendy (maksymalnie 60 tys. zł) jest zwolniona z podatku. Przy dywidendzie w wysokości 120 tys. zł efektywna stawka podatku wynosi zaledwie 9,5%. Nadwyżka ponad kwotę zwolnienia podlega zryczałtowanemu podatkowi od dochodów kapitałowych w wysokości 19%.
Spółka komandytowa nie jest jednak wolna od wad. Wspólnicy muszą opłacać pełne składki ZUS oraz składkę zdrowotną (choć ta ostatnia jest zryczałtowana, co stanowi pewien plus). Koszty prowadzenia spółki są wyższe niż w przypadku JDG, a sama struktura wymaga starannego zaplanowania pod kątem prawnym i podatkowym.
Co wybrać? Kluczowe czynniki decyzji
Wybór odpowiedniej formy opodatkowania po utracie prawa do ryczałtu nie jest prosty i zależy od wielu indywidualnych czynników. Przy podejmowaniu decyzji warto wziąć pod uwagę:
- Wysokość przychodów i dochodów – im wyższe dochody, tym bardziej opłacalna staje się spółka komandytowa ze względu na brak daniny solidarnościowej.
- Poziom kosztów uzyskania przychodów – jeśli koszty są minimalne (jak u wielu dotychczasowych ryczałtowców), przejście na podatek od dochodu nie przyniesie istotnych oszczędności.
- Potrzeba swobodnego dysponowania środkami – w JDG z liniowym PIT jest najprostsza, w spółkach wymaga dodatkowych procedur.
- Gotowość na wyższe koszty obsługi – spółki generują znacząco wyższe koszty księgowe i administracyjne.
- Perspektywa długoterminowa – przekształcenie w spółkę to decyzja strategiczna, której odwrócenie bywa kosztowne.
Jedno jest pewne – wypadnięcie z ryczałtu oznacza wyższe obciążenia podatkowe i bardziej skomplikowane rozliczenia, niezależnie od wybranej alternatywy. Dlatego tak ważne jest, aby decyzję podjąć świadomie i z odpowiednim wyprzedzeniem.
Nie czekaj do ostatniej chwili – zaplanuj zmianę już teraz
Zmiany w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych mogą wejść w życie od 2027 r., ale przygotowania warto rozpocząć znacznie wcześniej. Przekształcenie działalności, analiza struktur podatkowych i wybór optymalnego rozwiązania wymaga czasu oraz profesjonalnego doradztwa prawno-podatkowego.
Skontaktuj się z naszą kancelarią, aby przeprowadzić indywidualną analizę Twojej sytuacji podatkowej. Pomożemy Ci wybrać najkorzystniejszą formę opodatkowania, przeprowadzimy przez proces przekształcenia i zadbamy o to, by zmiana była jak najbardziej płynna i bezpieczna. Im wcześniej zaczniesz planować, tym więcej zaoszczędzisz – zarówno pieniędzy, jak i nerwów.
Masz pytanie do tego tematu?
Pierwsza konsultacja jest bezpłatna - porozmawiajmy o Twojej sytuacji.
