Nowelizacja Ordynacji podatkowej – co planuje rząd?
W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pojawiła się zapowiedź istotnej nowelizacji Ordynacji podatkowej. Resort finansów przygotował pakiet zmian deregulacyjnych, których nadrzędnym celem jest uproszczenie rozliczeń podatkowych, poprawa relacji między organami skarbowymi a podatnikami oraz zwiększenie efektywności działania administracji podatkowej.
Jak czytamy w informacji opublikowanej na stronach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, projekt ma realizować postulaty zgłaszane zarówno przez przedsiębiorców, jak i ekspertów podatkowych od lat. Nowelizacja obejmuje kilkanaście konkretnych rozwiązań – od rezygnacji ze ścigania drobnych zaległości, przez nowe terminy proceduralne, aż po rozszerzenie gwarancji procesowych strony.
Planowane zmiany dotyczą wielu obszarów – czynności sprawdzających, postępowań podatkowych, zabezpieczeń oraz środków odwoławczych. Poniżej omawiamy najważniejsze z nich i wyjaśniamy, co mogą oznaczać w praktyce dla podatników i przedsiębiorców.
Koniec ze ściganiem zaległości do 400 zł
Jedną z najbardziej medialnych propozycji jest wprowadzenie zasady, zgodnie z którą organy podatkowe nie będą wszczynać postępowań, jeśli spodziewana kwota zaległości nie przekracza pięciokrotności kosztów upomnienia egzekucyjnego. Obecnie koszt pojedynczego upomnienia wynosi 80 zł, co oznacza, że próg ten został ustalony na poziomie 400 zł.
Co więcej, jeśli postępowanie podatkowe w takiej sprawie już się toczy, organ będzie mógł je umorzyć. Dotychczas fiskus zobowiązany był prowadzić postępowanie niezależnie od kwoty – nawet jeśli koszty procedury wielokrotnie przewyższały wartość samej zaległości. Nowe rozwiązanie ma zwiększyć efektywność organów podatkowych, pozwalając im skoncentrować zasoby na sprawach o rzeczywistym znaczeniu fiskalnym.
Zmiana ta stanowi pragmatyczne podejście do problemu, z którym borykają się urzędy skarbowe w całej Polsce. Prowadzenie pełnego postępowania w sprawie kilkudziesięciu złotych generowało koszty administracyjne znacząco wyższe niż potencjalny wpływ do budżetu. Dla podatników oznacza to mniej stresujących wezwań dotyczących drobnych nieścisłości w rozliczeniach.
Nowe zasady czynności sprawdzających – więcej gwarancji dla podatnika
Projekt nowelizacji przewiduje gruntowną reformę czynności sprawdzających, które są podstawowym narzędziem kontroli rozliczeń podatkowych. Zmiany mają charakter zarówno proceduralny, jak i gwarancyjny. Oto najważniejsze z nich:
- 3-miesięczny termin na zakończenie czynności sprawdzających – dotychczas brakowało sztywnego limitu czasowego, co prowadziło do przewlekłości.
- Obowiązek zawiadamiania podatnika o rozpoczęciu, zakończeniu oraz wyniku czynności sprawdzających – to kluczowa zmiana zwiększająca transparentność działań skarbówki.
- Rozszerzenie zakresu podmiotowego i przedmiotowego czynności sprawdzających oraz katalogu środków dowodowych stosowanych w ich ramach.
- Ochrona prawna po kontroli – jeśli w toku czynności sprawdzających organ nie stwierdził nieprawidłowości albo podatnik zastosował się do ustaleń organu, w przyszłości nie będą naliczane odsetki za zwłokę ani nie będzie ponoszona odpowiedzialność karna skarbowa w tym zakresie.
Ostatni punkt jest szczególnie istotny. Wprowadza on swoistą zasadę zaufania – podatnik, który przeszedł czynności sprawdzające bez zastrzeżeń lub skorygował rozliczenie zgodnie z ustaleniami organu, zyskuje ochronę przed późniejszymi konsekwencjami. To rozwiązanie zbliżone do mechanizmu znanego z interpretacji indywidualnych, gdzie zastosowanie się do stanowiska organu chroni podatnika.
Odwołania, zabezpieczenia i inne ważne zmiany
Dłuższy termin na odwołanie od decyzji
Nowelizacja przewiduje wydłużenie terminu na wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego z dotychczasowych 14 dni do 30 dni. To zmiana, na którą czekali zarówno podatnicy, jak i ich pełnomocnicy. Dwa tygodnie to często zbyt mało czasu na przygotowanie merytorycznego odwołania, szczególnie w skomplikowanych sprawach podatkowych. Jednocześnie pojawi się możliwość zrzeczenia się prawa do odwołania – wówczas decyzja stanie się ostateczna i wykonalna z dniem doręczenia oświadczenia organowi, co w wielu sytuacjach może być korzystne dla strony.
Nowe formy zabezpieczenia dobrowolnego
Katalog form zabezpieczenia dobrowolnego zostanie uzupełniony o hipotekę na nieruchomości oraz prawo zastawu na rzeczach ruchomych lub zbywalnych prawach majątkowych. Rząd argumentuje, że stworzy to szersze możliwości korzystania z tej instytucji i może zwiększyć zainteresowanie podatników dobrowolnym zabezpieczaniem zobowiązań podatkowych.
Obniżone odsetki i zasada wykorzystywania posiadanych danych
Obniżona stawka odsetek za zwłokę, stosowana dotychczas wyłącznie do zaległości wynikających z korekt deklaracji, ma zostać rozciągnięta na zaległości ujawnione w złożonych po terminie deklaracjach pierwotnych. Na organ podatkowy zostanie także nałożony obowiązek wykorzystywania w pierwszej kolejności informacji i dokumentów, którymi już dysponuje lub które może pozyskać od innych podmiotów. To ograniczy uciążliwości postępowania dla podatników, którzy nie będą musieli dostarczać dokumentów już będących w posiadaniu administracji.
Zaświadczenie o niezaleganiu w restrukturyzacji
Pojawi się również podstawa prawna do wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach dla podmiotów, które zawarły układ z wierzycielami w postępowaniu restrukturyzacyjnym, w wyniku którego spłata zaległości podatkowej wraz z odsetkami została odroczona lub rozłożona na raty. To ważne ułatwienie dla przedsiębiorców przechodzących przez restrukturyzację.
Co zmiany oznaczają dla przedsiębiorców w praktyce?
Planowana nowelizacja Ordynacji podatkowej to krok w kierunku bardziej partnerskich relacji między fiskusem a podatnikami. Przedsiębiorcy mogą liczyć na mniejszą liczbę postępowań w drobnych sprawach, większą transparentność procedur kontrolnych i realną ochronę po przejściu czynności sprawdzających. Wydłużenie terminu na odwołanie daje z kolei więcej czasu na przygotowanie argumentacji w sporach z organami.
Warto jednak pamiętać, że nowelizacja jest dopiero na etapie prac legislacyjnych – ostateczny kształt przepisów może ulec zmianie w toku procesu legislacyjnego. Niezależnie od tego, już teraz warto zadbać o prawidłowość swoich rozliczeń podatkowych i odpowiednią strukturę prowadzenia działalności.
Dla przedsiębiorców poszukujących legalnych sposobów optymalizacji obciążeń podatkowych istotne jest, by struktura ich działalności była odpowiednio zaplanowana – np. w formie spółki z o.o. z udziałowcem zagranicznym, która co do zasady może pozwolić na efektywne opodatkowanie stawką 9% CIT przy jednoczesnej ochronie majątku prywatnego. Każde rozwiązanie zależy jednak od indywidualnej sytuacji podatnika i wymaga szczegółowej analizy.
Potrzebujesz wsparcia w rozliczeniach podatkowych? Umów bezpłatną konsultację
Zmiany w Ordynacji podatkowej to dobry moment, by przyjrzeć się swoim rozliczeniom i ocenić, czy obecna forma prowadzenia działalności jest optymalna. Specjaliści Global Accounting od ponad 10 lat pomagają przedsiębiorcom w Polsce w zakresie pełnej obsługi księgowej, doradztwa podatkowego oraz budowania efektywnych struktur biznesowych – zgodnych z obowiązującym prawem.
Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak planowane zmiany wpłyną na Twoją firmę, lub szukasz sposobu na uporządkowanie swoich rozliczeń – skorzystaj z bezpłatnej konsultacji. Pierwsze 15 minut rozmowy jest całkowicie bezpłatne.
Zadzwoń: +48 505 684 412 lub napisz na [email protected].
Masz pytanie do tego tematu?
Pierwsza konsultacja jest bezpłatna - porozmawiajmy o Twojej sytuacji.
