Rozporządzenie AML – PESEL przy zakupach powyżej 10 tys. euro

Unia Europejska wprowadza rewolucję w identyfikacji kupujących

Unia Europejska przygotowuje fundamentalną zmianę zasad dokonywania transakcji o wysokiej wartości. Nowe rozporządzenie AML (Anti-Money Laundering), które ma wejść w życie w połowie lipca 2027 r., wprowadzi obowiązek szczegółowej weryfikacji tożsamości klientów — w tym podawania numeru PESEL. Przepisy będą obowiązywać jednocześnie we wszystkich państwach członkowskich, co oznacza, że Polska nie będzie mogła ich zmodyfikować ani odroczyć.

Głównym celem regulacji jest walka z przestępczością finansową, a w szczególności z praniem pieniędzy. Dotychczasowe rozbieżności między przepisami krajowymi poszczególnych państw UE ułatwiały przestępcom wykorzystywanie luk prawnych. Bruksela chce to zmienić, wprowadzając jednolite, standaryzowane procedury weryfikacji tożsamości klientów przy transakcjach przekraczających określone progi wartościowe.

Warto podkreślić, że nowe przepisy przyjmą formę rozporządzenia unijnego, a nie dyrektywy. Oznacza to bezpośrednie stosowanie we wszystkich krajach UE — bez konieczności implementacji do prawa krajowego. Dla przedsiębiorców i konsumentów skutek jest jeden: od połowy lipca 2027 r. zakupy o wartości powyżej wyznaczonego progu będą wyglądały zupełnie inaczej niż dziś.

PESEL, NIP i IBAN – jakie dane trzeba będzie podać?

Rozporządzenie AML wyznacza próg na poziomie 10 tys. euro (co odpowiada dziś ok. 43 tys. zł). Przy transakcjach przekraczających tę kwotę sprzedawcy będą zobowiązani do szczegółowej weryfikacji tożsamości kupującego. W praktyce oznacza to konieczność podania kilku kluczowych danych identyfikacyjnych.

Lista wymaganych informacji obejmuje przede wszystkim:

• Numer PESEL — jako podstawowy identyfikator osoby fizycznej w Polsce
• Numer NIP — szczególnie istotny przy transakcjach o charakterze gospodarczym
• Numer IBAN — czyli numer rachunku bankowego, z którego dokonywana jest płatność

Co istotne, forma płatności nie będzie miała znaczenia. Identyczne zasady obejmą zarówno rozliczenia gotówkowe, jak i elektroniczne, w tym przelewy bankowe oraz płatności kartą. Nawet jeśli klient zapłaci przelewem z własnego rachunku, sprzedawca i tak będzie musiał ustalić rzeczywistego nabywcę oraz potwierdzić, że transakcja nie jest dokonywana w czyimś imieniu. To istotna zmiana filozofii — sam fakt identyfikacji przez bank nie zwalnia sprzedawcy z obowiązku weryfikacji.

Kogo obejmą nowe przepisy AML?

Zakres podmiotowy rozporządzenia jest znacznie szerszy, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Nowe zasady identyfikacji wykraczają daleko poza tradycyjne instytucje finansowe i bankowe. Lista branż objętych obowiązkiem weryfikacji klientów jest obszerna i obejmuje podmioty, które do tej pory nie musiały stosować tak rygorystycznych procedur.

Branże objęte obowiązkiem weryfikacji

Do najważniejszych kategorii podmiotów zobowiązanych do stosowania nowych przepisów należą:

1. Dealerzy samochodowi — przy sprzedaży pojazdów o wartości powyżej progu
2. Agenci nieruchomości — przy pośrednictwie w transakcjach na rynku nieruchomości
3. Galerie sztuki i domy aukcyjne — a także niezależni handlarze dziełami sztuki
4. Kluby sportowe — w kontekście transferów i transakcji o wysokiej wartości
5. Kancelarie prawne — przy obsłudze określonych rodzajów transakcji
6. Firmy pożyczkowe — działające poza systemem bankowym
7. Platformy crowdfundingowe — jako podmioty pośredniczące w przepływie środków
8. Przedsiębiorstwa z branży kryptoaktywów — giełdy, platformy wymiany i dostawcy usług

Warto zwrócić uwagę na istotne wyłączenie: ograniczenia nie będą obowiązywały w transakcjach między osobami fizycznymi. Oznacza to, że sprzedaż samochodu „z ręki do ręki” między dwoma osobami prywatnymi nie będzie podlegała nowym wymogom identyfikacyjnym. Obowiązek dotyczy wyłącznie sytuacji, w których jedną ze stron transakcji jest podmiot profesjonalny.

Niższy próg dla płatności gotówkowych – 3 tys. euro

Rozporządzenie AML wprowadza dodatkowe, bardziej restrykcyjne zasady dla transakcji gotówkowych. Przy płatności gotówką firmy będą mogły zastosować uproszczone zasady weryfikacyjne już przy kwocie przekraczającej trzy tysiące euro. To znacząco niższy próg niż standardowe 10 tys. euro obowiązujące przy płatnościach bezgotówkowych.

„Uproszczone zasady weryfikacyjne” nie oznaczają jednak braku weryfikacji — przeciwnie, nawet przy mniejszych kwotach sprzedawca może być zobowiązany do zebrania podstawowych danych o kliencie. Dokładny zakres żądanych informacji będzie zależał od oceny ryzyka i przepisów obowiązujących w danym kraju. W praktyce oznacza to, że w niektórych sytuacjach przedstawienie danych osobowych może być konieczne nawet podczas zakupów o stosunkowo niewielkiej wartości.

Tak surowe podejście do gotówki wynika z faktu, że płatności gotówkowe są tradycyjnie uznawane za bardziej narażone na wykorzystanie w procederze prania pieniędzy. Brak elektronicznego śladu transakcji utrudnia organom ścigania odtworzenie przepływu środków, dlatego prawodawca unijny zdecydował się na zróżnicowanie progów w zależności od formy płatności.

Standaryzacja przepisów AML w całej Unii Europejskiej

Jednym z najważniejszych aspektów nowego rozporządzenia jest eliminacja różnic między przepisami krajowymi poszczególnych państw członkowskich. Do tej pory każdy kraj UE wdrażał dyrektywy antyprania w nieco inny sposób, co prowadziło do powstawania luk prawnych. Przestępcy mogli wybierać jurysdykcje z łagodniejszymi wymogami weryfikacyjnymi, skutecznie omijając kontrole.

Standaryzacja procedur ma przynieść kilka kluczowych korzyści. Po pierwsze, ujednolicone zasady utrudnią arbitraż regulacyjny — czyli celowe wykorzystywanie różnic między systemami prawnymi. Po drugie, jednolite standardy ułatwią współpracę transgraniczną organów nadzoru finansowego. Po trzecie, firmy działające w wielu krajach UE będą mogły stosować jeden zestaw procedur zamiast dostosowywać się do wielu różnych regulacji krajowych.

Dla przedsiębiorców działających w branżach objętych nowymi przepisami — w tym dla firm z sektora kryptoaktywów — kluczowe będzie odpowiednie przygotowanie procedur wewnętrznych jeszcze przed wejściem regulacji w życie. Warto pamiętać, że rozliczanie zysków z kryptowalut już teraz wymaga znajomości przepisów obowiązujących w różnych jurysdykcjach, a nowe regulacje AML dodatkowo zwiększą złożoność tego obszaru.

Jak przygotować firmę na nowe wymogi AML? Skorzystaj z bezpłatnej konsultacji

Rozporządzenie AML, które ma wejść w życie w połowie lipca 2027 r., dotknie szerokiego kręgu przedsiębiorców — od dealerów samochodowych, przez galerie sztuki, po firmy z branży kryptoaktywów i kancelarie prawne. Nowe obowiązki weryfikacyjne będą wymagały wdrożenia odpowiednich procedur, przeszkolenia personelu oraz dostosowania systemów informatycznych do zbierania i przechowywania danych klientów.

Jeśli prowadzisz działalność w branży objętej nowymi regulacjami — w szczególności jeśli Twoja firma działa w obszarze kryptowalut, handlu międzynarodowego lub obsługujesz transakcje o wysokiej wartości — warto już teraz skonsultować się ze specjalistami, aby ocenić wpływ zmian na Twój biznes. Zespół Global Tax Partners oferuje kompleksowe wsparcie w zakresie zgodności regulacyjnej, rozliczeń kryptowalutowych oraz struktur międzynarodowych.

Umów bezpłatną konsultację — zadzwoń pod numer +48 505 684 412 lub skontaktuj się przez stronę globaltax.partners. Pomożemy Ci przygotować firmę na nadchodzące zmiany i zaplanować działania w zgodzie z nowymi przepisami.